HIPERURYKEMIA

By nadmiar kwasu moczowego nie zepsuł lata, czyli dieta osób z hiperurykemią.

Kiedy lato jest w rozkwicie, rozpoczynają się wakacje, trudniej nam myśleć o profilaktyce zdrowotnej i w okresie wakacyjnym traktować ją priorytetowo. Letnia aura sprzyja także zmianie stylu życia. Mamy dostęp do świeżych sezonowych warzyw i owoców, a pogoda zachęca do większej aktywności fizycznej. Osoby ze schorzeniami przewlekłymi powinny być jednak świadome pewnych ograniczeń związanych z dietą. Nie musi to wcale oznaczać rezygnacji ze smacznych potraw latem. Na co powinny zwracać uwagę osoby z wysokim stężeniem kwasu moczowego?

Kwas moczowy jest końcowym produktem przemiany puryn. Puryny to związki chemiczne występujące w produktach spożywczych bogatych w białko, szczególnie w mięsie, wywarach mięsnych i podrobach. Puryny znajdują się w wielu produktach, które spożywamy, dlatego całkowite wyeliminowanie ich z dziennego jadłospisu jest praktycznie niemożliwe. Nie jest też konieczne – w dopuszczalnej ilości puryny nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, bo pod postacią kwasu moczowego zostają wydalone z organizmu. Problem pojawia się, kiedy zostaje zachwiana równowaga pomiędzy ilością wytwarzanego i wydalanego kwasu moczowego. Stan, w którym w organizmie występuje nadmiar kwasu moczowego w wyniku zaburzonego metabolizmu spożywanych puryn, to hiperurykemia. Hiperurykemia jest ściśle związana z wieloma chorobami cywilizacyjnymi, m.in. chorobami serca czy cukrzycą. Jest zjawiskiem coraz bardziej powszechnym – w Polsce problem ten może dotyczyć nawet około 10 mln pacjentów. Mimo to, wciąż wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że podwyższone stężenie kwasu moczowego może mieć poważne konsekwencje zdrowotne i może dotyczyć każdego – nawet osób młodych.

Hiperurykemia to nie tylko dna moczanowa

Hiperurykemia przede wszystkim kojarzy się z dną moczanową, inaczej podagrą. Obecnie jednak wiadomo, że wysoki poziom kwasu moczowego może być również markerem wielu zaburzeń sercowo-naczyniowych, a dna moczanowa to objaw jego nadmiaru. Wysokie stężenie kwasu moczowego jest bezpośrednio związane z większym ryzykiem rozwoju chorób sercowo-naczynio¬wych, a także z niekorzystnym ich przebiegiem i gorszym rokowaniem. Kluczem do walki z hiperurykemią jest regularne badanie poziomu kwasu moczowego, przynajmniej raz w roku, i dostosowanie leczenia do aktualnych wartości. Od 1 lipca, w ramach rządowego programu „Profilaktyka 40+”, będzie można wykonać badania profilaktyczne w ramach bezpłatnego pakietu, w tym również badanie stężenia kwasu moczowego. Co ważne, każdy, kto skończył 40. rok życia, będzie mógł wykonać badanie bez skierowania, bo e-skierowanie widoczne będzie w systemie.

Odpowiednia dieta

Drugim narzędziem do przeciwdziałania skutkom hiperurykemii jest odpowiednia dieta.

Enees - Tabela produktów dozwolonych i niezalecanych w hiperurykemii

Enees – Tabela produktów dozwolonych i niezalecanych w hiperurykemii

Dieta niskopurynowa i niskofruktozowa – co to znaczy?

Dieta w hiperurykemii pełni funkcję zarówno profilaktyczną, jak i terapeutyczną. W przypadku gdy poziom kwasu moczowego jest nieznacznie podwyższony, zmiana diety zgodnie z zaleceniami postępowania w hiperurykemii niekiedy wystarczy, by właściwie kontrolować schorzenie.

Zatem – co można jeść, a co znajduje się na czarnej liście? „W hiperurykemii należy stosować dietę niskopurynową, czyli unikać produktów bogatych w puryny, mięso ograniczyć do 50g dziennie, wykluczyć podroby, galarety mięsne, owoce morza, i niskofruktozową, wykluczyć więc słodycze, wysokofruktozowe owoce, soki owocowe, słodkie napoje. Bezwzględnie należy wyeliminować alkohol, szczególnie groźne jest piwo. Jadłospis należy opierać głównie na warzywach, niskotłuszczowych produktach mlecznych, produktach zbożowych i jajach – wylicza Martyna Pietraniuk, dietetyczka

. – Sezon letni, a wraz z nim powszechne grillowanie, nie sprzyjają przestrzeganiu zaleceń co do diety osób z hiperurykemią. Warto zastanowić się nad alternatywą do dań z grilla – tak, by było i smacznie, i zdrowo”.

Latem chętnie sięgamy po sezonowe owoce i warzywa – czy są wskazane w diecie osób z hiperurykemią? Okazuje się, że jak najbardziej, ale z umiarem. „Owoce, w które obfituje pora letnia, jak truskawki, jagody, są dozwolone w jadłospisie osób z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego, jednak należy zwracać uwagę na porcje i nie przekraczać 100-150 g dziennie. Większość cytrusów i owoców bogatych w witaminę C, jak owoc dzikiej róży, również jest dozwolona, bo witamina C ma właściwości obniżające poziom kwasu moczowego. Jeśli chodzi o warzywa, to w diecie osób z hiperurykemią mogą znaleźć się na przykład: ogórek, cukinia, rzodkiewka, roszponka – tłumaczy Pietraniuk.

Należy jednak pamiętać, że nawet najbardziej restrykcyjna dieta może obniżyć poziom kwasu moczowego maksymalnie o 10-15 proc. Dlatego, by uniknąć powikłań hiperurykemii, u osób, u których stężenie kwasu moczowego przekracza 5 mg/dl, bardzo często niezbędne staje się wdrożenie leczenia farmakologicznego.

Kiedy kwas moczowy zagraża sercu

Hiperurykemia to podstępna choroba. Pacjent z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego może nie odczuwać z tego powodu żadnych dolegliwości. Często hiperurykemia jest rozpoznawana dopiero, gdy chory trafia do szpitala z powikłaniami, czyli np. zawałem, udarem mózgu, ciężkim nadciśnieniem tętniczym czy zaawansowaną cukrzycą. „Wczesna wiedza o przekroczeniu norm stężenia kwasu moczowego pozwala na szybką reakcję i wdrożenie odpowiednich działań, zanim choroba bezobjawowo rozwinie się do zaawansowanego stadium. Ten, kto nigdy wcześniej nie badał stężenia kwasu moczowego, powinien to zrobić najpóźniej około 40 rż. Osoby będące w grupie ryzyka, których bliscy krewni chorowali na choroby układu sercowo-naczyniowego, powinny zacząć badać się wcześniej, w wieku 30 lat – podkreśla dr hab. n. med. Marcin Barylski, adiunkt w Klinice Chorób Wewnętrznych i Rehabilitacji Kardiologicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. – Hiperurykemia sprzyja powstawaniu zmian miażdżycowych i powoduje przewlekły stan zapalny oraz uszkodzenie naczyń, tym samym zwiększając ryzyko rozwoju chorób przewlekłych, takich jak nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca. Najgroźniejszymi powikłaniami hiperurykemii i w konsekwencji chorób układu krążenia są m.in. zawał serca, udar mózgu czy zaostrzenie niewydolności serca”.

Hiperurykemia wymaga od chorego, który chce się ustrzec przed powikłaniami ze strony układu krążenia i ograniczyć ryzyko rozwoju dny moczanowej czy cukrzycy, dużej mobilizacji. Regularne badania poziomu kwasu moczowego w połączeniu z właściwą dietą i leczeniem pod nadzorem lekarza pozwalają kontrolować chorobę. Restrykcje żywieniowe w diecie osób z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego nie muszą jednak wykluczać przyjemności z jedzenia i przygotowywania potraw. Mając wiedzę, jakie produkty są w hiperurykemii wskazane, a których należy unikać, można dowolnie komponować pełnowartościowe posiłki. Udowodnił to Jan Paszkowski – uczestnik I edycji programu Masterchef w Polsce. Jego propozycje letniego menu dla osób z hiperurykemią znajdują się w linkach poniżej. Smacznego!

„Bo jak nie grill, to co? Pełnoziarnista bomba witaminowa: Grzanki z twarożkiem, jajkiem i awokado”: https://youtu.be/v893A4kyi18

„Bo jak nie grill, to co? Lato na talerzu: Kolorowa sałatka z pomidorami, cytrusami i białym serem”: https://youtu.be/1WMvTSRU3lk

„Bo jak nie grill, to co? Makaronowy zawrót głowy: Sałatka z makaronem, pieczoną papryką i roszponką”: https://youtu.be/1hcqeSHIb9s

Źródło informacji: Enees

Grafika tytułowa: Freepik | brgfx

Treści z serwisu cocomac.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.
Widzisz błąd w artykule? Poinformuj nas o tym! Dziękujemy.

TO TEŻ CIEKAWE:

ŚPIEW TO ZDROWIE

Wyśpiewaj sobie zdrowie! Poprawia nastrój, zmniejsza poczucie osamotnienia, może nawet usprawniać pamięć i zdolności poznawcze. Działa szczególnie dobrze, gdy dzieli…

ŚMIERĆ Z GŁODU W SZPITALU

Niedoceniany, a groźny problem pacjentów w szpitalach. Co dziesiąty pacjent, który umiera w szpitalu, odchodzi na skutek powikłań związanych z…

ZBADAJ SIŁĘ NIKOTYNOWEGO NAŁOGU

Światowa Organizacja Zdrowia klasyfikuje uzależnienie od nikotyny jako chorobę. Każdy palacz łatwo może sprawdzić, czy jest uzależniony od tego nałogu…

CZY FOLIA ALUMINIOWA SZKODZI?

Czy aluminium szkodzi? Robisz grilla i pieczesz karkówkę na aluminiowej tacce, albo rybkę w aluminiowej folii? Panikować z tego powodu…

CZY DEPRESJA JEST DZIEDZICZNA?

Depresja może się przenosić z pokolenia na pokolenie. Można to przerwać. Wydawałoby się, że depresja to choroba, która pojawia się…

CUKRZYCA – EPIDEMIA XXI WIEKU

Cukrzyca to pierwsza niezakaźna choroba, która została uznana przez ONZ za epidemię XXI wieku. Eksperci Instytutu Żywności i Żywienia są zgodni:…

ZBADANO GENOMY POLAKÓW

Projekt Nasze Genomy, czyli genetyczny portret Polaków. W ramach projektu naukowego Nasze Genomy udało się stworzyć bazę wariantów genetycznych populacji…

Kia EV6

Za sprawą nowoczesnego designu, świetnych osiągów i nowatorskich rozwiązań w kabinie Kia EV6 na nowo definiuje elektromobilność Nowa Kia EV6…


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

error

Jeżeli artykuł Ci się podoba, to prosimy udostępnij go innym. :)

zostań naszym autorem
Skip to content