KotPrzyrodaZwierzęta

LAMPART ARABSKI – BORN TO BE WILD

Urodzony, by być dzikim: odważna wizja przyszłości lamparta arabskiego.

Liczba lampartów arabskich od dawna spada i uważa się, że obecnie na wolności pozostało mniej niż 200 dorosłych osobników. Ale nowa dziesięcioletnia inicjatywa może zacząć to odwracać.

Abdulaziz Alenzy uśmiechnął się, gdy zapytano go, czy można odróżnić lamparty arabskie od ich afrykańskich lub azjatyckich kuzynów. ?Myślę, że kiedy je zobaczysz, na pewno będziesz widział, że różnią się od innych lampartów? ? powiedział.

Można śmiało powiedzieć, że dla Alenzy’ego nawet drobne różnice są oczywiste. W końcu jest weterynarzem w Al-Ula, obszarze o powierzchni 22 500 kilometrów kwadratowych (nieco większym niż cała Walia), pustynnym, z górami z piaskowca i bujną oazą w północno-zachodniej Arabii Saudyjskiej, która prowadzi ambitny plan zabezpieczenia przyszłości tych wielkich kotów.

Są najmniejszym podgatunkiem lamparta. Niektóre źródła podają, że największe samce rzadko przekraczają 30 kg, prawie połowę mniej niż można by się spodziewać po afrykańskich lub azjatyckich osobnikach. Ich umaszczenie to kolejna różnica. Złotożółty obserwowany u lampartów afrykańskich został zastąpiony jaśniejszym, prawie jasnobrązowym kolorem u lamparta arabskiego (choć wydaje się, że tutaj również występuje znaczna zmienność).

Innymi słowy, lampart arabski ? technicznie rzecz biorąc Panthera pardus nimr , jeden z dziewięciu podgatunków oficjalnie uznanych przez światowy organ ochrony przyrody, Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) ? wyraźnie różni się od zwierzęcia, które większość ludzi zna z ogrodów zoologicznych lub programów przyrodniczych, a to tylko jedna z motywacji dla inicjatywy AlUli, aby spróbować uratować go i zatrzymać spadek liczebności.

Liczebność lampartów arabskich od dawna spada (RCU)

Inicjatywa obejmuje ambitne plany przywrócenia naturze 1500 km 2 gór i pustyni w ramach rezerwatu przyrody Sharaan w północno-zachodniej Arabii Saudyjskiej, a także liczne programy hodowlane mające na celu zapewnienie stada zwierząt, które można umieścić na wolności.

Z pewnością trzeba coś zrobić i to szybko. Lampart arabski jest uważany przez IUCN za krytycznie zagrożony. Jego populacja zmniejszyła się aż o 90 procent od początku XIX wieku, a oficjalnie na wolności pozostało mniej niż 200, z największą pojedynczą populacją ? około 50 dorosłych ? w Omanie. To, czy w Arabii Saudyjskiej pozostały jeszcze jakieś, wydaje się być kwestią otwartą.

Badania przeprowadzone w połowie i pod koniec 2000 roku sugerują, że chociaż lamparty te zniknęły z gór Medyny na północy kraju, mogą nadal przetrwać ?w rozsądnych ilościach, chociaż w bardzo niskim zagęszczeniu? w Hidżazie i Górach Sarawat położonych dalej na południe, blisko granicy z Jemenem.

Rośliny w rezerwacie przyrody Sharaan powoli wracają do zdrowia po nadmiernym wypasie (RCU)

Inne badania opublikowane w 2006 roku wykazały, że zasięg lamparta kurczył się w tempie ok. 10 procent rocznie przez ostatnie 15 lat i że wyginięcie jest prawdopodobne. W Królewskiej Komisji ds. AlUli (RCU), komisji utworzonej w 2017 r. głównie w celu ochrony i promowania wielkiego dziedzictwa i bogactwa archeologicznego AlUli, uważa się, że prawdopodobnie pozostało mniej niż 50 dorosłych osobników.

Największy drapieżnik Arabii Saudyjskiej został zepchnięty w najdalsze obszary górskie, tak że prawie nigdy nie spotyka ludzi. Nawet jeśli niektóre osobniki nadal istnieją, populacja powoli znika w tej ślepej uliczce.

?Obecnie bardzo rzadko można zobaczyć lamparta na wolności? ? mówi dyrektor rezerwatów przyrody RCU, Ahmed Almalki. ?Ostatni raz widziano go w 2014 roku, kiedy został przypadkowo otruty. Pasterze wyciągnęli zatrutą przynętę i byli zaskoczeni, gdy pojawił się lampart arabski?.

Nietrudno ustalić, dlaczego lampart arabski jest w tak trudnej sytuacji. Degradacja siedlisk prowadząca do zmniejszenia populacji gazeli i koziorożca, jego ulubionych ofiar, rozpoczęła się już w XVI wieku od wycinania drzew w celu napędzania rozwijającego się przemysłu metalowego i miedziowego, jednak ekspansja hodowli bydła, która powoduje, że lamparty są w konflikcie z ludzi, wywarła największy wpływ.

Gazela idmi w rezerwacie przyrody Sharaan (RCU)

Podobnie jak w przypadku wielu dużych drapieżników na całym świecie, obecność zwierząt domowych ? i związana z tym nieobecność dzikiej ofiary ? doprowadziła do zmiany zachowania lampartów i namierzenia, w tym przypadku, kóz, owiec i młodych wielbłądów. Miejscowi pasterze zaczęli postrzegać je jako zagrożenie i uciekali się do polowania na nie. W Arabii Saudyjskiej przynęta z trucizną była niegdyś ulubioną metodą eliminacji niechcianych drapieżników. Powszechnie stosowano również pułapki skalne, ale zastąpiono je metalowymi klatkami z przynętą z koziego mięsa.

Dodajmy polowania dla trofeów, co prowadzi do dalszych spadków, sportowe polowania i handel zarówno częściami ciała lampartów, jak i żywymi zwierzętami w latach 80., 90. i na początku 2000 r., i ? pomimo ogromnych, otwartych przestrzeni które są ich naturalnym środowiskiem ? pozostawia tym dużym kotom niewiele miejsca.

Lampart arabski prawdopodobnie nie jest najrzadszym dużym kotem na świecie, ale jest jednym z wielu tak zagrożonych, że wymagają teraz wysoce ukierunkowanych interwencji, aby powstrzymać przed ich wyginięciem. Jego trudna sytuacja skłoniła RCU do utworzenia Arabian Leopard Fund w 2019 r., niezależnej organizacji, która będzie sponsorować inicjatywy ochronne w całym regionie, aby zabezpieczyć przyszłość gatunku.

W tym samym roku RCU uzgodniło również wyjątkowe partnerstwo z amerykańską organizacją ochrony wielkich kotów Panthera, która pomoże RCU zrewidować strategię ochrony gatunku poprzez Narodowy Plan Działań na rzecz Ochrony Lampartów Arabskich . W ramach partnerstwa RCU zobowiązało się również zainwestować 20 milionów dolarów w działania na rzecz ochrony lampartów w ciągu 10 lat w ramach Globalnego sojuszu Panthera na rzecz dzikich kotów. Pierwszą inicjatywą w ramach tych działań są szeroko zakrojone badania populacji lampartów w całej Arabii Saudyjskiej.

Konieczna jest również odbudowa siedlisk, która zaczyna się od wykluczenia zwierząt gospodarskich, w tym kóz, owiec i wielbłądów, z obszarów chronionych, takich jak rezerwat przyrody Sharaan. Udało się to osiągnąć poprzez ogrodzenie całego rezerwatu. Pozwoli to na odzyskanie kilku rodzimych gatunków roślin, w tym nisko rosnącego, prawie bezlistnego krzewu pustynnego znanego jako remith ( Haloxylon salicornicum ), który jest używany do wszystkiego, od paszy dla zwierząt po drewno opałowe; większy krzew pustynny zwany ratm ( Retama raetam ), który może dorastać do trzech metrów wysokości i sześciu metrów średnicy i jest czasem używany jako roślina ozdobna; oraz aromatyczne zioło Pulicaria incisa, który jest szeroko stosowany jako tradycyjna medycyna. Posadzono również rodzime drzewa akacjowe.

Gdy roślinność zaczęła się odradzać, RCU ponownie wprowadził gazele idmi i reem, koziorożce nubijskie, oryksy arabskie i strusie rdzawoszyje do Sharaanu, stopniowo wypuszczając je w 2019 i 2020 r., i już zaczynają się rozmnażać. Ich obecność przyniesie korzyści drapieżnikom, takim jak wilk arabski i lis rudy, ale ich liczba będzie musiała być znacznie wyższa, zanim RCU będzie mogła rozważyć ponowne wprowadzenie lampartów.

Almalki uważa, że ??te działania ochronne pomagają również zmienić nastawienie wśród miejscowej ludności. ?Sytuacja w Arabii Saudyjskiej się zmienia i teraz zaczynamy zauważać, że maleją naruszenia środowiska oraz wskaźniki polowań na dzikie zwierzęta? ? zauważył. ?To bardzo ważny ruch we właściwym kierunku?. W zeszłym roku Arabia Saudyjska ogłosiła siedem nowych rezerwatów przyrody, a obszary chronione obejmują obecnie łącznie 16 procent kraju, powiedział. Ostatecznie będzie to 30 proc.

Jak w przypadku każdego ekosystemu, przywrócenie czołowego drapieżnika ? co na Półwyspie Arabskim oznacza lamparta ? skutkuje przywróceniem równowagi ekologicznej, co prowadzi do dodatkowych korzyści w zakresie ochrony. Pod jej nieobecność zdziczałe zwierzęta i pawiany stały się inwazyjne, co prowadzi do dalszej degradacji środowiska. ?Wszędzie włóczą się pawiany, ponieważ nie mamy żadnych drapieżników? ? powiedział Almalki. ?Tak więc, jeśli sprowadzisz swojego najlepszego drapieżnika, wszystko zostanie rozwiązane. Zajmie to trochę czasu, ale w końcu osiągnie równowagę, której szukamy.?

Inne inicjatywy w AlUli to m.in. program szkolenia strażników ? do tej pory przeszkolono 13 osób z lokalnych społeczności ? w celu wsparcia działań antykłusowniczych, prowadzenia monitoringu naukowego oraz pomocy w bieżących działaniach na rzecz zaangażowania i edukacji społeczności lokalnych. Te ?będą wyrzutnią dla przyszłych i bardziej zróżnicowanych możliwości zatrudnienia, stale budując potencjał i przyczyniając się do prosperującej gospodarki dla AlUla?, powiedział RCU w oficjalnych oświadczeniach. W końcu istnieje nadzieja, że ??AlUla stanie się uznanym celem turystyki przyrodniczej.

Arabia Saudyjska nie jest dobrze znana ze swoich prac na rzecz ochrony przyrody, ale według prezesa Panthera Thomasa Kaplana zasługuje na uznanie. ?Oryks arabski zniknął na wolności w latach 70., a Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA) połączyły się z Arabią Saudyjską w programie hodowli i reintrodukcji w niewoli, podobnym do tego, co mamy nadzieję osiągnąć z lampartem arabskim? ? powiedział BBC World Serwis w wywiadzie z okazji podpisania umowy z RCU w 2019 r. Dzięki temu programowi, dodał Kaplan, oryks był pierwszym gatunkiem na świecie, który z wymarłego na wolności został przeklasyfikowany jako wrażliwy na Czerwonej Liście IUCN . ?Mamy nadzieję, że uda nam się powtórzyć to doświadczenie? ? powiedział Kaplan.

Arabski oryks, z powrotem na wolności (RCU)

Doświadczenie Panthery w zarządzaniu programami ochrony drapieżników na całym świecie oznacza, że ??rozumie, co musi zrobić, aby przywrócić losy lampartowi arabskiemu. ?Podobnie jak wszystkie duże koty, potrzebują dużych przestrzeni do wędrowania i potrzebują białka? ? powiedział Kaplan. ?Jeśli możesz to zapewnić, możesz zapewnić siedlisko, które jest nie tylko dobre dla nich, ale także dla wszystkich innych gatunków tam występujących?.

Oprócz tego, że mają krytyczne znaczenie ekologiczne, lamparty arabskie mają wydźwięk kulturowy. W Arabii Saudyjskiej występuje sztuka naskalna sprzed 7000 lat, a Shuwaymis West jest jednym z najbardziej niezwykłych miejsc. Znajdziesz tutaj przedstawienia grup łowieckich, których celem są dzikie osły zwane onagerami oraz wymarły przodek bydła domowego, tur. Wyrzeźbiony w skale, lampart jest przedstawiony podczas polowania, można go rozpoznać dzięki długiemu ogonowi, płaskiemu profilowi ??pyska, pozie skradania się ze zgiętymi kończynami i długimi pazurami. Mówi się, że w Shuwaymis West przedstawiono więcej lampartów niż gdziekolwiek indziej w kraju.

Sztuka naskalna zapewnia wgląd w to, jak ludzie postrzegali lamparta arabskiego i zwierzęta, na które polowali, wyjaśnił Almalki. ? To niesamowite ? powiedział. ?Nasi przodkowie opisywali to, co widzieli w swoim życiu?.

Chociaż program hodowli w niewoli odniósł sukces, minie trochę czasu, zanim te wielkie koty zostaną wprowadzone na wolność(RCU)

Tymczasem prace hodowlane w niewoli odbywają się w Centrum Badań nad Przyrodą im. Księcia Sauda Al-Faisala w mieście Taif, na zachodnim krańcu Arabii Saudyjskiej. Istnieje zespół ludzi, którzy dbają o wszystko, od zdrowia lampartów po ich dobrostan i dietę, ale największym problemem, z jakim się borykają, jest zachowanie genetycznej różnorodności populacji. ?Będziemy współpracować z innymi instytucjami posiadającymi ten sam gatunek? ? powiedział Alenzy ? ?i mamy nadzieję, że w przyszłości będziemy mogli wymieniać zwierzęta?.

Dwa lata temu ośrodek z dumą ogłosił narodziny dwóch młodych, a minister kultury i gubernator RCU Jego Wysokość Książę Badr bin Abdullah bin Mohammad bin Farhan Al Saud określił je jako ?nowe światło nadziei na odnowienie podgatunku na na krawędzi wymarcia?. Dodał: ?Naszym obowiązkiem jest ochrona, konserwacja i budowanie liczebności populacji, aby gatunek nie stał się przypisem historii?.

Obecnie jest 16 zwierząt w wieku od dwóch do 15 lat. Alenzy powiedział, że mają nadzieję zwiększyć tę liczbę o 20 do 50 procent w ciągu najbliższych dwóch lat, z myślą o przeprowadzeniu rzeczywistych reintrodukcji na wolności ?w najbliższej przyszłości?.

Nie ma ustalonej daty wypuszczenia pierwszych lampartów, ale RCU współpracuje zarówno z Pantherą, jak i IUCN nad opracowaniem protokołów, które będą wskazywać sposób postępowania. Ponowne wprowadzanie na wolność drapieżników, takich jak duże koty, jest złożone, ponieważ zarządzający dzikimi zwierzętami muszą ocenić, ile osobników może utrzymać obszar wypuszczenia, a w niektórych przypadkach wziąć pod uwagę wpływ na lokalną ludność.

Zarówno Alenzy, jak i Almalki opisują pomysł sprowadzenia lamparta do Arabii Saudyjskiej jako marzenie. ?To się spełnia? ? dodał Almalki. ?Robimy w tym kierunku dobre kroki?.

Królewska Komisja (RCU) odpowiedzialna za ochronę gatunku ogłosiła kilka miesięcy temu narodziny dwóch lamparciątek i zaprezentowała na Twitterze filmik z ich zabawy w Centrum Badań Dzikiej Przyrody im. księcia Sauda al-Fajsala.

Saudi Green Initiative to ogólnorządowe podejście Arabii Saudyjskiej do walki ze zmianami klimatu.

Opinie i poglądy opublikowane na portalu cocomac.pl są wyłącznie opiniami i poglądami ich Autorów. Nie należy ich utożsamiać z poglądami redakcji. Również opinie wyrażane w publikowanych informacjach nie odzwierciedlają poglądów redakcji i wydawcy, a mają charakter informacyjny.
Widzisz błąd w artykule, niedziałający link? Poinformuj nas o tym poprzez formularz kontaktowy lub mailem! Dziękujemy.

TO TEŻ CIEKAWE:

JAJKO SKARBEM NATURY

Jajko daje prezenty dla zdrowia Jajka to prawdziwy skarb natury: zawierają niemal wszystkie kluczowe dla człowieka witaminy i mikroelementy oraz…

OSOBOWOŚĆ BORDERLINE

Zaburzenia osobowości borderline, czyli życie na krawędzi. Przebywanie z osobą z zaburzeniami osobowości typu bordeline to emocjonalna huśtawka: trudno przewidzieć,…

LECZENIE OTYŁOŚCI

Otyłość bardzo trudno wyleczyć samą tylko dietą i ruchem. Jeśli już rozwinie się zaawansowana choroba otyłościowa, samymi dietą i ruchem…

ZADBAJ O WAPŃ

Jesteś kobietą po pięćdziesiątce? Zadbaj o wapń! Po ukończeniu 51. roku życia aż o jedną piątą zwiększa się u kobiet…

RANDKI – ZMIANY ZASAD

Zmiany społeczne w randkowaniu – tylko dla jednej na pięć kobiet istotna jest szarmanckość. – Zaledwie 1/5 kobiet wysoko ceni…

SENIOR CZĘSTO NIEDOŻYWIONY

Triki na dobrą dietę dla seniora. Seniorzy mają specjalne potrzeby żywieniowe, które wynikają z procesu starzenia się, ograniczenia sprawności fizycznej,…

PRZEDWCZESNE DOJRZEWANIE DZIECI

Kiedy mamy do czynienia z przedwczesnym dojrzewaniem? O przedwczesnym dojrzewaniu mówimy, gdy zaobserwujemy jego objawy u dziewcząt przed 8., a…

SZANUJ PSA

Szanujmy potrzeby i predyspozycje poszczególnych ras – radzą weterynarze. Wszystkie psy mają 78 chromosomów, w których zawarta jest informacja genetyczna…

JELITA – CZYM NAPRAWDĘ SĄ

Jelita ? czynna kolonia, kanalizacja i centrum dowodzenia. Jelito cienkie i grube to autostrada biegnąca od żołądka po odbyt. Ale…

MOTOSKANDYNAWIA CZĘŚĆ  3

16 lat przymierzałem się aby ponownie odwiedzić Skandynawię. A tu niespodziewanie, latem, okazało się, że mam czas i jakieś mizerne…

DWAJ RYWALE

DZIEŃ PIĄTY Opowieść V Pisownia oryginalna z 1930 roku Guidotto z Cremony porucza córkę swoją Giacominowi z Pawji i umiera.…

DO REKLAMY EKSKLUZYWNEJ MARKI ALKOHOLU

Do reklamowej sesji zdjęciowej producenta alkoholu poszukujemy kobiet i mężczyzny. Sesja zdjęciowa odbędzie się 01 lutego, w Warszawie.  Na zgłoszenia…

PANDEMIA A ALKOHOL

Pandemia. Czy w Polsce zmienił się model picia? Stres jest uważany za jeden z najsilniejszych wyzwalaczy picia alkoholu. Poniekąd alkohol…

UZALEŻNIENIE A MIŁOŚĆ

Uzależnienie ma wpływ na miłość. Każde. Walentynki ? święto zakochanych. Czy uzależnienia wpływają na jakość związków? W Polsce co piąta…

KOSZMARY SENNE

Senne koszmary – co znaczą? Czy można je leczyć? Chyba nie ma osoby, która nie przeżyłaby nocą wyśnionego horroru. Niektórzy…

MOHITO – ROMANTYCZNA PODRÓŻ

ROMANTIC JOURNEY – SPRING / SUMMER 2023. Wiosna to czas ważnych uroczystości, rodzinnych spotkań i imprez z najbliższymi. Z tej okazji MOHITO przedstawia…

PROBLEMY Z GŁOSEM

Głos: złe nawyki przy jego emisji prowadzą do kłopotów Stres, siedzący tryb życia, przekrzykiwanie hałasu, mówienie zbyt wysokim tonem mogą…

PROBLEM ZAPARĆ U DOROSŁYCH

Zaparcia u dorosłych ? jak pomóc dietą? Problemów i anomalii związanych z wypróżnieniami nie można lekceważyć, gdyż mogą być one…

FIBROMIALGIA

Co to jest i jak się ją diagnozuje? Tego schorzenia nie widać, a powoduje istotne cierpienie. Nie pokażą jej testy…

MONGOLIA CZĘŚĆ  2

Mariusz Reweda Część 2 Szamanizm jest archaiczną religią wspólną dla wszystkich ludów Syberii i Mongolii. Jego podstawą jest przeświadczenie o…

DEKAMERON – PODWÓJNE PORWANIE

DZIEŃ PIĄTY Opowieść I Pisownia oryginalna z 1930 roku Cimone, zakochawszy się, rozumnym, człekiem się staje. Chcąc się połączyć z…

Ćwiczenie nr 7

WSTAWANIE – SIADANIE Pozycja do wykonania ćwiczenia: siedząco-stojąca.Ilość powtórzeń: 5.Do wykonania ćwiczenia potrzebujesz: krzesło. Pozycja wyjściowa: Ćwiczenie: Obejrzyj wideo z…

DIETA OCZYSZCZAJĄCA Z TOKSYN

Dieta oczyszczająca z toksyn ? czy istnieje? Media od dawna lansują różnego rodzaju modne diety oczyszczające, obiecując ekspresowy detoks, odkwaszenie…

DOSTAŁEŚ PREZENT – ZAPŁAĆ!

Zasady opodatkowania prezentów świątecznych. Pracodawcy wręczający świąteczne prezenty pracownikom muszą brać pod uwagę ewentualne skutki podatkowe. Jak wyjaśniają rozmówcy serwisu…

WYBIELANIE ZĘBÓW OCTEM JABŁKOWYM

Ocet jabłkowy może zaszkodzić zębom? To FAKT! Na licznych blogach polecany jest jako remedium na zbyt wysoki cholesterol czy poprawę…

NAPĘDY NA 4 KOŁA W TOYOTACH

Napędy na cztery koła w samochodach Toyoty. Osiem segmentów i sześć różnych technologii. Gama Toyoty obejmuje dziewięć modeli z napędem…

TRENING MÓZGU (VIDEO)

Jak poprawić sprawność naszego mózgu? Opinie i poglądy opublikowane na portalu cocomac.pl są wyłącznie opiniami i poglądami ich Autorów. Nie…

WINDWHISPER NR 1 W ALICANTE

Polski jacht wygrywa portowy etap The Ocean Race. WindWhisper okazał się bezkonkurencyjny w portowym wyścigu klasy VO65 w Alicante, rozpoczynającym…

FLUOR  SZKODZI?

Fluor: fakty i mity. Ofiarą nieprawdziwych teorii na temat rzekomej szkodliwości padły naukowo potwierdzone metody zapobiegania próchnicy. Nie daj się…

PIJAWKI LEKARSKIE

Dawna metoda stosowana i dziś Te zwierzątka u niewielu budzą przyjazne uczucia, ale medycynie znane są od setek lat ?…

METALE CIĘŻKIE W ORGANIZMIE

Co trzeba wiedzieć o metalach ciężkich. Stężenie arsenu, kadmu, ołowiu, rtęci, cynku, miedzi, selenu w organizmie może mieć wypływ na…

CITROËN & CHOPIN

Premiera teledysku Citroën & Chopin: Voyage. Fortepian nad polskim morzem. Co łączy postacie Fryderyka Chopina i Andre Citroëna? Obaj byli…

KAMPANIA MIU MIU JESIEŃ ZIMA 2022-23

STUDIUM CHARAKTERU Wizerunek Miu Miu – zarówno ubrań, jak i osób, to wyrażenie postawy, odzwierciedlenie sposobu myślenia, studium charakteru. Kampania…

WEGE – CZY ZAWSZE ZDROWO

Wege nie zawsze znaczy zdrowe. Nie każdy wegetariański czy wegański posiłek jest od razu zdrowy. Istnieje wiele pochodzących z roślin…

MINI CONCEPT ACEMAN

Pierwszy elektryczny model crossover w nowej rodzinie MINI. MINI prezentuje model studyjny jako zapowiedź nowej koncepcji pojazdu w segmencie małych…

RYBY ZDROWE, ALE…

Ryby zdrowe, ale… z niektórymi nie przesadzaj. Winne skażenie środowiska Generalnie, owoce morza i ryby są zgodnie zalecane przez lekarzy…

HERBATY ZIOŁOWE – CZY POMAGAJĄ?

Nadmiar herbat ziołowych nie sprzyja zdrowiu. Herbatom: zielonym, czerwonym, ziołowym przypisuje się nadzwyczajne właściwości. Psychodietetyk Justyna Markowska ostrzega, że fenomen…

Ćwiczenie nr 11

WYPAD W PRZÓD Pozycja do wykonania ćwiczenia: stojąca.Ilość powtórzeń: 10.Do wykonania ćwiczenia potrzebujesz: powierzchnię do oparcia np. oparcie krzesła, stół,…

JEŻ JESIENIĄ W POTRZEBIE

Jak pomóc jeżowi, by nie zaszkodzić. Nawet do końca listopada jeże mogą szukać miejsc, gdzie bezpiecznie spędzą zimę. Niektóre z…

AYAHUASCA

Ayahuasca – cudowny rytuał czy zagrożenie? Amazońska mikstura, której popularność rośnie także na zachodzie, ma leczyć duszę i wspomagać ciało.…

MARIHUANA – NA ZDROWIE

Coraz więcej wiemy o medycznej marihuanie. Marihuana budzi kontrowersje. Niewątpliwie jest substancją psychoaktywną, która może prowadzić do uzależnienia. Z drugiej…

CZYM JEST PERMAKULTURA?

Permakultura ? naukowa obserwacja we własnym ogrodzie. Ogród permakulturowy może być źródłem pożywienia, okazją do obcowania z naturą, ale i…


[CP_CALCULATED_FIELDS id=”7″]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

error

Jeżeli artykuł Ci się podoba, to prosimy udostępnij go innym. :)

Skip to content