NaukaPrzyrodaZwierzęta

ADAPTACJA CZY WYMIERANIE

Co zmiany klimatu i użytkowanie gruntów oznaczają dla różnorodności biologicznej.

Wymieranie gatunków następuje dziś od dziesięciu do stu razy szybciej niż miałoby to miejsce w świecie wolnym od ogromnego wpływu człowieka na ekosystem ziemski. Ekolog i specjalista ds. różnorodności biologicznej Matthias Schleuning bada, w jaki sposób rośliny i zwierzęta są od siebie zależne. Zrozumienie tych wzajemnych powiązań w złożonych ekosystemach pomaga wyjaśnić, które gatunki będą wśród zwycięzców. a które wśród przegranych zmian klimatu oraz bardziej intensywnego użytkowania Ziemi przez ludzi.

Różnorodność gatunków w ocieplającym się świecie

Kiedy Matthias Schleuning opowiada o swoich badaniach nad bioróżnorodnością, lubi zabierać słuchaczy w podróże i pokazywać im spektakularne obrazy egzotycznych zwierząt i roślin. Tropikalne Andy są dla niego bardzo szczególnym regionem. Spędził długie okresy w Parku Narodowym Manú w Peru. Wraz ze swoimi słuchaczami Schleuning wędruje przez rzadki i prawie bezdrzewny krajobraz swoich “Gór różnorodności”, wysokiego stepu puna na wysokości około 4000 metrów nad poziomem morza. Następnie podróż prowadzi go w dół gór, przez mistyczne lasy elfów z ich omszałymi miniaturowymi drzewami i dalej przez mglisty górski las deszczowy, aż zejdzie z wysokości około 3000 metrów i w końcu dotrze do nizin amazońskich, gdzie szerokie rzeki odmierzają rytm życia. Występuje tu ponad 1000 gatunków ptaków,

Matthias Schleuning był zafascynowany różnorodnością biologiczną już jako nastolatek. Ciągnęło go do studiowania biologii i ekologii, a w końcu do prowadzenia badań w Ameryce Południowej. Tutaj, w tropikalnych Andach, stara się zrozumieć, w jaki sposób rośliny i zwierzęta żyją razem i są od siebie zależne: jak koliber pustelnik pije swoim długim, zakrzywionym dziobem nektar z kwiatów Heliconia, które mają dokładnie ten sam kształt, i zbiera pyłek, który niesie do następnego kwiatka w tym procesie. Albo jak tukan górski zjada owoce drzew Schefflera, a następnie rozsiewa ich nasiona wraz ze swoimi odchodami.

Park Narodowy Manú w Peru obejmuje obszary o różnicy wysokości ponad 3000 metrów i jest jednym z najbardziej bogatych gatunkowo obszarów na Ziemi.
Relacje między zwierzętami a roślinami: tukan górski zjada owoce rośliny Schefflera i rozsiewa jej nasiona (u góry).
Samice pszczół stolarskich zbierają pyłek z dzwonków i są ważnymi zapylaczami tych roślin.

Zmieniające się ekosystemy

Matthias Schleuning i jego zespół przez lata prześledzili tysiące takich wzajemnie zależnych relacji i zmapowali sieci interakcji gatunków w andyjskich lasach, gdzie około 90 procent drzew i krzewów jest zależnych od zwierząt w zakresie zapylania lub rozsiewania nasion. Nachylenia zboczy Andów są idealne do takich badań, ponieważ w bliskim sąsiedztwie znajduje się wiele bardzo zróżnicowanych ekosystemów. Alexander von Humboldt, który podróżował po Ekwadorze w 1802 roku, porównał siedliska pokrytych śniegiem andyjskich gór do siedlisk rozciągających się od Arktyki po równik.

Ale Matthias Schleuning nie tylko stara się opisać obecny status quo w tych bogatych siedliskach. ?Wykorzystujemy nasze spostrzeżenia również do lepszych prognoz na przyszłość?, wyjaśnia. Siedliska, które bada, zmieniają się. Lasy są obecnie wycinane pod wypas, uprawy i osady w wielu miejscach w tropikalnych Andach. Gatunki ptaków i roślin są przepędzane w wyższe regiony, gdzie pozostaje las. Zmiana klimatu powoduje również migrację flory i fauny w kierunku wyższych warstw ziemi w poszukiwaniu niższych temperatur.

Z zapisów historycznych można wywnioskować, że trend ten nie jest nowy, ale trwa: Alexander von Humboldt naszkicował strefy roślinności na andyjskiej górze Chimborazo i wpisał na tym szkicu nazwy wielu gatunków roślin i typów roślinności. Naukowcy porównali rośliny przedstawione na tym historycznym szkicu z roślinami występującymi obecnie na Chimborazo i ustalili, że różne strefy wegetacji przesunęły się w górę o co najmniej 200 metrów w ciągu ostatnich 200 lat, co jest zgodne z 1°C atmosferycznego ocieplenia, które miało miejsce od czasów Humboldta.

Gatunki rozwijają się w swoim optymalnym klimacie

Matthias Schleuning: “Każdy gatunek ma swój własny dynamiczny zasięg geograficzny. Jednak obecnie obserwuje się tendencję do przemieszczania się gatunków tam, gdzie mogą znaleźć preferowane warunki klimatyczne. Użytkowanie gruntów przez ludzi, głównie w rolnictwie, nadal ma obecnie większy wpływ na różnorodność biologiczną niż zmiana klimatu, ale ich negatywne skutki ostatecznie będą się wzajemnie wzmacniać.”

Kiedy temperatury zaczną rosnąć szybciej wraz z przyspieszeniem zmian klimatycznych, gatunki będą musiały poruszać się szybciej, aby pozostać w optymalnym zakresie temperatur. Temperatury rosną obecnie w tempie około 0,2°C na dekadę, dwukrotnie szybciej niż w ciągu ostatnich stu lat. Schleuning i jego zespół badają znaczenie tego rozwoju dla współzależnych relacji między owocożernymi ptakami i roślinami, które zależą od tych interakcji w rozsiewaniu nasion. “Ogólnoświatowe obserwacje pokazują, że gatunki przemieszczają się obecnie o około 10 metrów w górę zbocza co dekadę. To wystarczająco szybko, gdy warunki środowiskowe nie zmieniają się zbyt szybko. Różne strefy klimatyczne na zboczu góry nie są daleko od siebie, co jest korzystne. Jednak znalezienie właściwego czasu jest nadal poważnym problemem dla tych gatunków”, wyjaśnia Schleuning.

Rozsiewanie nasion przez ptaki owocożerne jest złożonym i często długotrwałym procesem. Większość ptaków rozsiewa nasiona tylko na krótkie odległości. Pozostawia to ważną pracę polegającą na rozsiewaniu nasion na większe odległości garstce gatunków ptaków, które są w większości dość duże ? innymi słowy, tylko ptakom, które stały się już rzadkie w wielu regionach z powodu wpływu człowieka. Stwarza to znaczne ryzyko, że niewystarczająca ilość nasion dotrze do wyższych regionów wystarczająco szybko, aby rośliny mogły się ukorzenić. Niektóre gatunki roślin mogą zostać pozostawione, a zwłaszcza gatunki z nizin tropikalnych mogą wyginąć w perspektywie średnioterminowej. “W modelach symulacyjnych dla gradientu wysokości Manú odkryliśmy, że większość roślin poruszałaby się zbyt wolno w porównaniu z szybkością wzrostu temperatur na górze” komentuje Schleuning.

Specjaliści” są poważnie zagrożeni

Gatunki należące do potencjalnych ?przegranych? zmian klimatycznych, a obecnie zagrożone wyginięciem, występują na całym świecie, w tym w Europie Zachodniej i Środkowej. Schleuning i jego współpracownicy zbadali współzależne relacje między ponad 700 europejskimi gatunkami roślin i zwierząt, które pomagają w zapylaniu i rozsiewaniu nasion. Jednym z możliwych przegranych jest pszczoła stolarska, dziki gatunek pszczoły, który zbiera pyłek, aby wykarmić swoje larwy wyłącznie z dzwonków. Kiedy znikają dzwonki, znika również dzwonnica stolarka, jako specjalista od nich zależny. Pszczoła jest podwójnie zagrożona wyginięciem ze względu na jej zależność zarówno od dzwonków, jak i specyficznych warunków klimatycznych. w innym kierunku,

Schleuning zwraca uwagę, że zmiany klimatu przyniosą zarówno wygranych, jak i przegranych. Na przykład w Niemczech kilka gatunków ptaków z basenu Morza Śródziemnego coraz częściej znajduje warunki, które im odpowiadają. Należą do nich na przykład gajówka melodyjna i żołna europejska. Gatunki, które mogą się łatwo przemieszczać i nie są wysoce wyspecjalizowane, są na ogół lepiej przygotowane do radzenia sobie ze zmianami klimatycznymi niż inne.

Czy naprawdę byłoby tak źle, gdyby zniknęły dzwonkowate pszczoły stolarskie? ?Wymieranie jednego gatunku zwykle nie miałoby większego wpływu na cały ekosystem?, komentuje Schleuning. ?Ale jeśli ginie coraz więcej gatunków, efekt domina może wywołać ogromne konsekwencje dla ekosystemów. Ekosystemy są elastyczne, ale po dużych zmianach droga powrotu do wcześniejszego stanu systemu może zostać całkowicie odcięta. Może to oznaczać, że wszyscy możemy utracić ważne korzyści zapewniane przez ekosystemy, których potrzebujemy do rozwoju i przetrwania.?

a: Gatunki wymierają na niższych wysokościach, a ich zasięg geograficzny kurczy się.
b: Gatunki rozszerzają swój zasięg geograficzny w górę.
c: Gatunki, które już żyją na wysokich poziomach, wymierają, ponieważ nie mogą poruszać się dalej w górę.
d, f: Gatunki przesuwają swój zasięg geograficzny w górę.
e: Gatunki przystosowują się do zmienionych warunków klimatycznych.

Jakie znaczenie powinniśmy przywiązywać do zanikania piękna?

Zapylacze zwierząt, by podać tylko jeden przykład takich korzyści, odgrywają ważną rolę w produkcji żywności. Światowa Rada Różnorodności Biologicznej (IPBES) szacuje, że 5?8 procent światowej produkcji roślinnej można bezpośrednio przypisać zapylaniu przez zwierzęta. Na tej podstawie można oszacować roczną wartość rynkową tej usługi na 200-500 mld euro. Na przykład praktycznie wszystkie kwiaty melona, ??kakaowca i kiwi są zapylane przez zwierzęta, a około połowa produkcji jabłek, gruszek i wiśni zależy od zapylania przez zwierzęta.

Schleuning zauważa: ?Gatunki wymierają w tempie co najmniej dziesięciokrotnie, a być może nawet sto razy szybciej, niż miałoby to miejsce bez wpływu człowieka. Oznacza to, że powodujemy zmiany, nie będąc w stanie przewidzieć ich konsekwencji?. Takie konsekwencje mogą obejmować punkty krytyczne powodujące nieodwracalne zmiany, takie jak załamanie usług zapylania w ekosystemie lub utrata lasu, który zamienia się w sawannę. Nasze ubogie gatunkowo uprawy żywności mogą być poważnie zagrożone przez pojawienie się nowych szkodników lub chorób. Wymieranie gatunków i utrata różnorodności biologicznej w rzeczywistości również zwiększają ryzyko pandemii.

Poza ekonomicznymi perspektywami wymierania gatunków, są też aspekty etyczne, mówi badaczka: “Co to oznacza dla każdego z nas z osobna, gdy gatunki giną bezpowrotnie? Kiedy znika piękno”.

Schleuning apeluje o uznanie znaczenia różnorodności: “Im bardziej zróżnicowane są nasze ekosystemy, tym bardziej będą one odporne. Ekosystemy ubogie w gatunki to gra przeciwko przyszłości. Przewidywanie przyszłości naszej planety jest trudne ze względu na wiele współzależnych relacji między gatunkami i efekty sprzężenia zwrotnego w układzie ziemskim. Dziś niestety tracimy gatunki tak szybko, że przewidywanie konsekwencji, jakie będzie to miało dla nas, ludzi, jest praktycznie niemożliwe.”

Matthias Schleuning

urodzony w 1978 r., studiował biologię na Uniwersytecie w Marburgu i tam obronił doktorat w 2008 r., broniąc pracę o czasoprzestrzennej dynamice populacji roślin w lasach nizinnych Amazonii w Peru. Następnie prowadził badania na uniwersytetach w Moguncji i Halle nad afrykańskimi i neotropikalnymi lasami deszczowymi. Do Frankfurtu przyjechał w 2010 roku, początkowo jako pracownik naukowy w Senckenberg Biodiversity and Climate Research Center (SBiK-F). Od 2015 r. kieruje grupą badawczą w ośrodku “Ekologia funkcjonalna i zmiany globalne” jako starszy naukowiec. W 2014 r. uzyskał habilitację (venia legendi) na Uniwersytecie Goethego za pracę o sieciach interakcji między roślinami a zwierzętami. Wykłada na uczelni jako adiunkt.

Autor: dr Markus Bernards

Źródło informacji: Uniwersytet Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie

Zdjęcia: Uniwersytet Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie | Andreas Haselboeck | Matthias Schleuning | Monika Huaycochea Cuba

Opinie i poglądy opublikowane na portalu cocomac.pl są wyłącznie opiniami i poglądami ich Autorów. Nie należy ich utożsamiać z poglądami redakcji. Również opinie wyrażane w publikowanych informacjach nie odzwierciedlają poglądów redakcji i wydawcy, a mają charakter informacyjny.
Widzisz błąd w artykule, niedziałający link? Poinformuj nas o tym poprzez formularz kontaktowy lub mailem! Dziękujemy.

TO TEŻ CIEKAWE:

ZAKRZEPICA – CO WARTO O NIEJ WIEDZIEĆ

Zakrzepica to bardzo częsty problem. Lepiej sporo o niej wiedzieć. Rocznie rozpoznaje się w Polsce kilkadziesiąt tysięcy nowych przypadków zakrzepicy,…

ŚWIATŁO ZAMIAST TABLETKI?

O tym, że światłem leczy się sezonowe zaburzenia nastroju zapewne większość ludzi już słyszała. Okazuje się jednak, że fotony mają…

NOWY MODEL ZEGARKA CASIO

Casio wprowadza na rynek zegarek G-STEEL Spółka Casio Computer Co., Ltd. ogłosiła dzisiaj wprowadzenie na rynek czterech nowych modeli zegarków…

ŚWIAT REMBRANDTA

Artyści. Mieszczanie. Odkrywcy. Dwa słynne obrazy Rembrandta ?Dziewczyna w ramie obrazu? i ?Uczony przy pulpicie?, pochodzące z kolekcji Zamku Królewskiego…

WIELKIE STADO ŻUBRÓW

Zaobserwowano potężne stado żubrów na obrzeżach Puszczy Białowieskiej. Na obrzeżach Puszczy Białowieskiej zaobserwowano ogromne stado żubrów, liczące aż 170 osobników.…

PROFILAKTYKA 40+

Program Profilaktyka 40plus już od lipca. W lipcu rusza program Profilaktyka 40+ gwarantujący każdemu Polakowi powyżej 40. roku życia możliwość…

DEKAMERON – STO ZA JEDNO

DZIEŃ PIERWSZY Opowieść VI Pisownia oryginalna z 1930 roku Pewien czcigodny człek trafnem słówkiem karze obłudę mnichów. Siedząca obok Fiammetty,…

FIRMY ZMIENIAJĄ OFEROWANE BENEFITY

Firmy zmieniają oferowane benefity, ale nie pytają pracowników o zdanie Benefity pozapłacowe wciąż są dla firm ważne, ale pandemia odcisnęła…

#CYFROWYWOLONTARIUSZ – NA POMOC SENIOROM

Solidarnościowy Korpus Wsparcia Seniorów (https://wspierajseniora.pl/) to inicjatywa, której głównym celem jest wsparcie osób starszych w trudnych czasach pandemii. Aby ograniczyć…

JAGODY  KAMCZACKIE

Dlaczego warto jeść jagody kamczackie? Powiedzieć, że jagody kamczackie są owocami o dużej wartości odżywczej, to jakby nic nie powiedzieć.…

SEKSUALNOŚĆ U KRESU ŻYCIA

U kresu życia. Wtedy także jest miejsce na seksualność. Seksualność to nie tylko stosunek, ale przede wszystkim głęboka więź między…

BULIMIA – TO CHOROBA!

Osoba, która ma bulimię bardzo rzadko mówi o sobie, że jest chora. Raczej jest przekonana, że to kwestia słabej woli,…

RANDKOWANIE PRZY POMOCY APLIKACJI

Randki z aplikacji: blaski i cienie. Randkowe aplikacje są bardzo popularne, choć znaczna część ich użytkowników narzeka, bo doświadczają natarczywości,…

ZA DARMO TOYOTĄ MIRAI PO PARYŻU

Darmowe przejazdy wodorową Toyotą Mirai w Paryżu Wodorowe Toyoty Mirai zapewnią transport uczestnikom festiwalu Nuit Blanche 2022 w Paryżu. 1…

MINI CONCEPT ACEMAN

Pierwszy elektryczny model crossover w nowej rodzinie MINI. MINI prezentuje model studyjny jako zapowiedź nowej koncepcji pojazdu w segmencie małych…

ROBOT IMITUJĄCY NOWORODKA

Robot imitujący noworodka na wystawie w Centrum Nauki Kopernik. Centrum Nauki Kopernik zademonstrowało robota o nazwie Babyclon. Imituje on niektóre…

OŁÓW – CICHY ZABÓJCA

Zabójczy ołów. Ołów może zabijać, i nie chodzi tu o kule, a jego mikroskopijne ilości w skażonym otoczeniu. Nie ulega…

DDA – DOROSŁE DZIECI ALKOHOLIKÓW

Syndrom DDA lub DDD: dziedzictwo wzrastania w dysfunkcyjnej rodzinie Z uwagi na bardzo duże rozpowszechnienie choroby alkoholowej, jest bardzo wiele…

JAK NAUCZYĆ PSA KOMEND?

Praktyczny poradnik szkolenia Próbujesz trenować ze swoim psem, ale nie widzisz efektów? Nie wiesz, czy warto próbować dalej, zgłosić się do…

OBWÓD TALII A CHORA WĄTROBA

Za duży obwód w talii? Sprawdzaj wątrobę, nawet jeśli BMI masz prawidłowe! Zwiększony obwód talii jest wystarczającym powodem, by robić…

KACZKA OGORZAŁKA

Kaczki ogorzałki częściej zimują w Polsce W ostatnich dekadach zmieniły się zwyczaje migracyjne kaczek morskich – ogorzałek. Ptaki te coraz…

SEKS Z PRZYJACIELEM

Friends with benefits. Seks między przyjaciółmi zasługuje na naukowe spojrzenie. Przyjaciele, którzy uprawiają ze sobą seks, uzyskują niższą satysfakcję ze…

CERTYFIKACJA SZKÓŁEK PIŁKARSKICH

Silne korzenie wzrostu Od kilku już lat Polski Związek Piłki Nożnej prowadzi wyjątkowy projekt – Program Certyfikacji Szkółek Piłkarskich. Projekt…

NA GRZYBY

Mykolog: grzyby nie muszą tworzyć owocników każdego roku równie intensywnie. Nie należy dziwić się, że co kilka lat grzyby występują…

DEKAMERON – DROGA DO RAJU

DZIEŃ TRZECI Opowieść IV Pisownia oryginalna z 1930 roku Don Felice poucza brata Puccia, jak ma drogą pokuty zbawienia dostąpić.…

MOTOSKANDYNAWIA CZĘŚĆ  1

16 lat przymierzałem się aby ponownie odwiedzić Skandynawię. A tu niespodziewanie, latem, okazało się, że mam czas i jakieś mizerne…

DEKAMERON – STRZAŁY MARTUCCIA

DZIEŃ PIĄTY Opowieść II Pisownia oryginalna z 1930 roku Konstancja miłuje Martuccia Gomito. Usłyszawszy o jego śmierci, wypływa na morze…

CZARNE DZIURY

Badania czarnych dziur mogą przydać się na Ziemi. Nigdy nie wiadomo, kiedy zainteresowania czysto poznawcze znajdą zastosowania. Tysiące lat temu…

REAKCJA KOMÓREK NA POLE MAGNETYCZNE

Biolodzy po raz pierwszy zaobserwowali reakcje komórek na pole magnetyczne Japońska grupa badaczy po raz pierwszy, w czasie rzeczywistym zaobserwowała,…

IRINA SHAYK I ZARA

Kapsułowa kolekcja “A NEW SENSUALITY”, którą reklamuje Irina Shayk. Po ikonach lat 90., Kate Moss i Natalii Vodianovej, kolejna supermodelka…

DYSMORFOFOBIA A URODA

Obsesja na punkcie wyglądu jest chorobą, którą trzeba leczyć. Problemem pacjentów z dysmorfofobią jest permanentne niezadowolenie ze swojego wyglądu. Kłopot…

MOHITO – ROMANTYCZNA PODRÓŻ

ROMANTIC JOURNEY – SPRING / SUMMER 2023. Wiosna to czas ważnych uroczystości, rodzinnych spotkań i imprez z najbliższymi. Z tej okazji MOHITO przedstawia…

GOŚĆ – MACIEJ ORŁOŚ  (VIDEO)

Maciej Orłoś w telegraficznym skrócie. O kulisach dziennikarstwa, życiu i nie tylko porozmawiamy z jednym z najbardziej lubianych i cenionych…

TOYOTA PRIUS EXECUTIVE

Toyota Prius w wersji Executive. Zaawansowane technologie i standard premium. Toyota Prius nowej generacji jest oferowana w Polsce w trzech…

TYLE JEDZENIA MARNUJĄ POLACY

Eurostat: najwięcej jedzenia marnujemy w domach – 70 kg rocznie w przeliczeniu na Europejczyka. W 2020 r. w Unii Europejskiej…

DEKAMERON – LANDOLFO RUFFOLO

DZIEŃ DRUGI Opowieść IV Pisownia oryginalna z 1930 roku Zubożały Landolfo Ruffolo staje się korsarzem. Genueńczycy chwytają go w niewolę.…

MOTOSKANDYNAWIA CZĘŚĆ  4

16 lat przymierzałem się aby ponownie odwiedzić Skandynawię. A tu niespodziewanie, latem, okazało się, że mam czas i jakieś mizerne…

BŁONNIK NIEJEDNO MA IMIĘ

Choć włókno pokarmowe, zjadane wraz z żywnością pochodzenia roślinnego, nie poddaje się działaniu enzymów trawiennych człowieka, to jednak stanowi niezbędny…

SPOSOBY NA BEZSENNOŚĆ

Jak skutecznie poradzić sobie z bezsennością. Po 40-tce zaczynamy spać coraz krócej i coraz płycej, przez co sen nie jest…


[CP_CALCULATED_FIELDS id=”7″]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

error

Jeżeli artykuł Ci się podoba, to prosimy udostępnij go innym. :)

Skip to content