NaukaPrzyrodaZwierzęta

ADAPTACJA CZY WYMIERANIE

Co zmiany klimatu i użytkowanie gruntów oznaczają dla różnorodności biologicznej.

Wymieranie gatunków następuje dziś od dziesięciu do stu razy szybciej niż miałoby to miejsce w świecie wolnym od ogromnego wpływu człowieka na ekosystem ziemski. Ekolog i specjalista ds. różnorodności biologicznej Matthias Schleuning bada, w jaki sposób rośliny i zwierzęta są od siebie zależne. Zrozumienie tych wzajemnych powiązań w złożonych ekosystemach pomaga wyjaśnić, które gatunki będą wśród zwycięzców. a które wśród przegranych zmian klimatu oraz bardziej intensywnego użytkowania Ziemi przez ludzi.

Różnorodność gatunków w ocieplającym się świecie

Kiedy Matthias Schleuning opowiada o swoich badaniach nad bioróżnorodnością, lubi zabierać słuchaczy w podróże i pokazywać im spektakularne obrazy egzotycznych zwierząt i roślin. Tropikalne Andy są dla niego bardzo szczególnym regionem. Spędził długie okresy w Parku Narodowym Manú w Peru. Wraz ze swoimi słuchaczami Schleuning wędruje przez rzadki i prawie bezdrzewny krajobraz swoich “Gór różnorodności”, wysokiego stepu puna na wysokości około 4000 metrów nad poziomem morza. Następnie podróż prowadzi go w dół gór, przez mistyczne lasy elfów z ich omszałymi miniaturowymi drzewami i dalej przez mglisty górski las deszczowy, aż zejdzie z wysokości około 3000 metrów i w końcu dotrze do nizin amazońskich, gdzie szerokie rzeki odmierzają rytm życia. Występuje tu ponad 1000 gatunków ptaków,

Matthias Schleuning był zafascynowany różnorodnością biologiczną już jako nastolatek. Ciągnęło go do studiowania biologii i ekologii, a w końcu do prowadzenia badań w Ameryce Południowej. Tutaj, w tropikalnych Andach, stara się zrozumieć, w jaki sposób rośliny i zwierzęta żyją razem i są od siebie zależne: jak koliber pustelnik pije swoim długim, zakrzywionym dziobem nektar z kwiatów Heliconia, które mają dokładnie ten sam kształt, i zbiera pyłek, który niesie do następnego kwiatka w tym procesie. Albo jak tukan górski zjada owoce drzew Schefflera, a następnie rozsiewa ich nasiona wraz ze swoimi odchodami.

Park Narodowy Manú w Peru obejmuje obszary o różnicy wysokości ponad 3000 metrów i jest jednym z najbardziej bogatych gatunkowo obszarów na Ziemi.
Relacje między zwierzętami a roślinami: tukan górski zjada owoce rośliny Schefflera i rozsiewa jej nasiona (u góry).
Samice pszczół stolarskich zbierają pyłek z dzwonków i są ważnymi zapylaczami tych roślin.

Zmieniające się ekosystemy

Matthias Schleuning i jego zespół przez lata prześledzili tysiące takich wzajemnie zależnych relacji i zmapowali sieci interakcji gatunków w andyjskich lasach, gdzie około 90 procent drzew i krzewów jest zależnych od zwierząt w zakresie zapylania lub rozsiewania nasion. Nachylenia zboczy Andów są idealne do takich badań, ponieważ w bliskim sąsiedztwie znajduje się wiele bardzo zróżnicowanych ekosystemów. Alexander von Humboldt, który podróżował po Ekwadorze w 1802 roku, porównał siedliska pokrytych śniegiem andyjskich gór do siedlisk rozciągających się od Arktyki po równik.

Ale Matthias Schleuning nie tylko stara się opisać obecny status quo w tych bogatych siedliskach. ?Wykorzystujemy nasze spostrzeżenia również do lepszych prognoz na przyszłość?, wyjaśnia. Siedliska, które bada, zmieniają się. Lasy są obecnie wycinane pod wypas, uprawy i osady w wielu miejscach w tropikalnych Andach. Gatunki ptaków i roślin są przepędzane w wyższe regiony, gdzie pozostaje las. Zmiana klimatu powoduje również migrację flory i fauny w kierunku wyższych warstw ziemi w poszukiwaniu niższych temperatur.

Z zapisów historycznych można wywnioskować, że trend ten nie jest nowy, ale trwa: Alexander von Humboldt naszkicował strefy roślinności na andyjskiej górze Chimborazo i wpisał na tym szkicu nazwy wielu gatunków roślin i typów roślinności. Naukowcy porównali rośliny przedstawione na tym historycznym szkicu z roślinami występującymi obecnie na Chimborazo i ustalili, że różne strefy wegetacji przesunęły się w górę o co najmniej 200 metrów w ciągu ostatnich 200 lat, co jest zgodne z 1°C atmosferycznego ocieplenia, które miało miejsce od czasów Humboldta.

Gatunki rozwijają się w swoim optymalnym klimacie

Matthias Schleuning: “Każdy gatunek ma swój własny dynamiczny zasięg geograficzny. Jednak obecnie obserwuje się tendencję do przemieszczania się gatunków tam, gdzie mogą znaleźć preferowane warunki klimatyczne. Użytkowanie gruntów przez ludzi, głównie w rolnictwie, nadal ma obecnie większy wpływ na różnorodność biologiczną niż zmiana klimatu, ale ich negatywne skutki ostatecznie będą się wzajemnie wzmacniać.”

Kiedy temperatury zaczną rosnąć szybciej wraz z przyspieszeniem zmian klimatycznych, gatunki będą musiały poruszać się szybciej, aby pozostać w optymalnym zakresie temperatur. Temperatury rosną obecnie w tempie około 0,2°C na dekadę, dwukrotnie szybciej niż w ciągu ostatnich stu lat. Schleuning i jego zespół badają znaczenie tego rozwoju dla współzależnych relacji między owocożernymi ptakami i roślinami, które zależą od tych interakcji w rozsiewaniu nasion. “Ogólnoświatowe obserwacje pokazują, że gatunki przemieszczają się obecnie o około 10 metrów w górę zbocza co dekadę. To wystarczająco szybko, gdy warunki środowiskowe nie zmieniają się zbyt szybko. Różne strefy klimatyczne na zboczu góry nie są daleko od siebie, co jest korzystne. Jednak znalezienie właściwego czasu jest nadal poważnym problemem dla tych gatunków”, wyjaśnia Schleuning.

Rozsiewanie nasion przez ptaki owocożerne jest złożonym i często długotrwałym procesem. Większość ptaków rozsiewa nasiona tylko na krótkie odległości. Pozostawia to ważną pracę polegającą na rozsiewaniu nasion na większe odległości garstce gatunków ptaków, które są w większości dość duże ? innymi słowy, tylko ptakom, które stały się już rzadkie w wielu regionach z powodu wpływu człowieka. Stwarza to znaczne ryzyko, że niewystarczająca ilość nasion dotrze do wyższych regionów wystarczająco szybko, aby rośliny mogły się ukorzenić. Niektóre gatunki roślin mogą zostać pozostawione, a zwłaszcza gatunki z nizin tropikalnych mogą wyginąć w perspektywie średnioterminowej. “W modelach symulacyjnych dla gradientu wysokości Manú odkryliśmy, że większość roślin poruszałaby się zbyt wolno w porównaniu z szybkością wzrostu temperatur na górze” komentuje Schleuning.

Specjaliści” są poważnie zagrożeni

Gatunki należące do potencjalnych ?przegranych? zmian klimatycznych, a obecnie zagrożone wyginięciem, występują na całym świecie, w tym w Europie Zachodniej i Środkowej. Schleuning i jego współpracownicy zbadali współzależne relacje między ponad 700 europejskimi gatunkami roślin i zwierząt, które pomagają w zapylaniu i rozsiewaniu nasion. Jednym z możliwych przegranych jest pszczoła stolarska, dziki gatunek pszczoły, który zbiera pyłek, aby wykarmić swoje larwy wyłącznie z dzwonków. Kiedy znikają dzwonki, znika również dzwonnica stolarka, jako specjalista od nich zależny. Pszczoła jest podwójnie zagrożona wyginięciem ze względu na jej zależność zarówno od dzwonków, jak i specyficznych warunków klimatycznych. w innym kierunku,

Schleuning zwraca uwagę, że zmiany klimatu przyniosą zarówno wygranych, jak i przegranych. Na przykład w Niemczech kilka gatunków ptaków z basenu Morza Śródziemnego coraz częściej znajduje warunki, które im odpowiadają. Należą do nich na przykład gajówka melodyjna i żołna europejska. Gatunki, które mogą się łatwo przemieszczać i nie są wysoce wyspecjalizowane, są na ogół lepiej przygotowane do radzenia sobie ze zmianami klimatycznymi niż inne.

Czy naprawdę byłoby tak źle, gdyby zniknęły dzwonkowate pszczoły stolarskie? ?Wymieranie jednego gatunku zwykle nie miałoby większego wpływu na cały ekosystem?, komentuje Schleuning. ?Ale jeśli ginie coraz więcej gatunków, efekt domina może wywołać ogromne konsekwencje dla ekosystemów. Ekosystemy są elastyczne, ale po dużych zmianach droga powrotu do wcześniejszego stanu systemu może zostać całkowicie odcięta. Może to oznaczać, że wszyscy możemy utracić ważne korzyści zapewniane przez ekosystemy, których potrzebujemy do rozwoju i przetrwania.?

a: Gatunki wymierają na niższych wysokościach, a ich zasięg geograficzny kurczy się.
b: Gatunki rozszerzają swój zasięg geograficzny w górę.
c: Gatunki, które już żyją na wysokich poziomach, wymierają, ponieważ nie mogą poruszać się dalej w górę.
d, f: Gatunki przesuwają swój zasięg geograficzny w górę.
e: Gatunki przystosowują się do zmienionych warunków klimatycznych.

Jakie znaczenie powinniśmy przywiązywać do zanikania piękna?

Zapylacze zwierząt, by podać tylko jeden przykład takich korzyści, odgrywają ważną rolę w produkcji żywności. Światowa Rada Różnorodności Biologicznej (IPBES) szacuje, że 5?8 procent światowej produkcji roślinnej można bezpośrednio przypisać zapylaniu przez zwierzęta. Na tej podstawie można oszacować roczną wartość rynkową tej usługi na 200-500 mld euro. Na przykład praktycznie wszystkie kwiaty melona, ??kakaowca i kiwi są zapylane przez zwierzęta, a około połowa produkcji jabłek, gruszek i wiśni zależy od zapylania przez zwierzęta.

Schleuning zauważa: ?Gatunki wymierają w tempie co najmniej dziesięciokrotnie, a być może nawet sto razy szybciej, niż miałoby to miejsce bez wpływu człowieka. Oznacza to, że powodujemy zmiany, nie będąc w stanie przewidzieć ich konsekwencji?. Takie konsekwencje mogą obejmować punkty krytyczne powodujące nieodwracalne zmiany, takie jak załamanie usług zapylania w ekosystemie lub utrata lasu, który zamienia się w sawannę. Nasze ubogie gatunkowo uprawy żywności mogą być poważnie zagrożone przez pojawienie się nowych szkodników lub chorób. Wymieranie gatunków i utrata różnorodności biologicznej w rzeczywistości również zwiększają ryzyko pandemii.

Poza ekonomicznymi perspektywami wymierania gatunków, są też aspekty etyczne, mówi badaczka: “Co to oznacza dla każdego z nas z osobna, gdy gatunki giną bezpowrotnie? Kiedy znika piękno”.

Schleuning apeluje o uznanie znaczenia różnorodności: “Im bardziej zróżnicowane są nasze ekosystemy, tym bardziej będą one odporne. Ekosystemy ubogie w gatunki to gra przeciwko przyszłości. Przewidywanie przyszłości naszej planety jest trudne ze względu na wiele współzależnych relacji między gatunkami i efekty sprzężenia zwrotnego w układzie ziemskim. Dziś niestety tracimy gatunki tak szybko, że przewidywanie konsekwencji, jakie będzie to miało dla nas, ludzi, jest praktycznie niemożliwe.”

Matthias Schleuning

urodzony w 1978 r., studiował biologię na Uniwersytecie w Marburgu i tam obronił doktorat w 2008 r., broniąc pracę o czasoprzestrzennej dynamice populacji roślin w lasach nizinnych Amazonii w Peru. Następnie prowadził badania na uniwersytetach w Moguncji i Halle nad afrykańskimi i neotropikalnymi lasami deszczowymi. Do Frankfurtu przyjechał w 2010 roku, początkowo jako pracownik naukowy w Senckenberg Biodiversity and Climate Research Center (SBiK-F). Od 2015 r. kieruje grupą badawczą w ośrodku “Ekologia funkcjonalna i zmiany globalne” jako starszy naukowiec. W 2014 r. uzyskał habilitację (venia legendi) na Uniwersytecie Goethego za pracę o sieciach interakcji między roślinami a zwierzętami. Wykłada na uczelni jako adiunkt.

Autor: dr Markus Bernards

Źródło informacji: Uniwersytet Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie

Zdjęcia: Uniwersytet Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie | Andreas Haselboeck | Matthias Schleuning | Monika Huaycochea Cuba

Opinie i poglądy opublikowane na portalu cocomac.pl są wyłącznie opiniami i poglądami ich Autorów. Nie należy ich utożsamiać z poglądami redakcji. Również opinie wyrażane w publikowanych informacjach nie odzwierciedlają poglądów redakcji i wydawcy, a mają charakter informacyjny.
Widzisz błąd w artykule, niedziałający link? Poinformuj nas o tym poprzez formularz kontaktowy lub mailem! Dziękujemy.

TO TEŻ CIEKAWE:

MIGRACJE W XXI WIEKU

Katastrofy klimatyczne wywołują już ponad trzykrotnie więcej przesiedleń niż konflikty. Od 2008 r. ponad 318 mln ludzi na całym świecie…

ALBANIA. ZAGINIONE MIASTO W BUSHAT

Zaginione antyczne miasto na celowniku polskich archeologów. Pozostałości po dwóch wielkich antycznych kamiennych budowlach na szczycie wzgórza niedaleko Szkodry w…

NIEŚMIAŁE DZIECKO

Jak pomóc nieśmiałemu dziecku Etykieta przypisująca dziecku jakieś cechy może działać jak samospełniająca się przepowiednia. Tak jest też z nieśmiałością…

AUSTRALIA – KRAJOBRAZ OPOWIEDZIANY CZ. 3

Geolog postrzega ziemię jako wynik historycznych i prehistorycznych procesów: fałdowanie skorupy ziemskiej, pękanie i uskoki, powstawanie osadów. Te procesy zachodzące…

DZIECI I PORNOGRAFIA

Rzetelnie rozmawiając z dzieckiem o seksualności możesz zapobiec nieszczęściu. Fakty są takie: ponad połowa dzieci w wieku szkolnym choć raz…

DOBRE BAKTERIE NIE SĄ ZŁE

Dbajmy o dobre bakterie w jelitach Liczba bakterii w ludzkim organizmie jest 10 razy większa niż komórek budujących ciało. Po…

DLACZEGO SIĘ OSZUKUJEMY

Iluzje i rzeczywistość: dlaczego czasem sami się oszukujemy? Nieświadomie stosowane mechanizmy obronne powodują, że ludzie nie widzą oczywistych prawd. W…

PROJEKT RĘCZNA NA ORLIKU 2022

Piłka ręczna wraca do gry. Od lat popularność piłki ręcznej dynamiczne rośnie. Wszystko dzięki sukcesom naszych szczypiornistów i częstszym relacjom…

EGIPT – ZNALEZIONO SKULONE ZWŁOKI

Elitarny grób sprzed 1,5 tys. lat odkryli archeolodzy w Berenike. Siedem skulonych szkieletów, położonych w kilku warstwach, znajdowało się w…

KRÓLEWSKI OGRÓD ŚWIATŁA

Królewski Ogród Światła w Wilanowie powraca! Ulubiona jesienno-zimowa wystawa warszawiaków rozbłysła 8 października 2022 r. po raz jedenasty. W tym…

Globalizacja a praca

PE: globalizacja tworzy nowe miejsca pracy, ale może też powodować ich utratę. Globalizacja tworzy nowe miejsca pracy, ale może też…

JAK ZAPOBIEC SAMOBÓJSTWU

Ktoś ma myśli samobójcze. Jak można pomóc? Każdy z nas może kiedyś zetknąć się z osobą, która znajduje się właśnie…

LAMPART ARABSKI – BORN TO BE WILD

Urodzony, by być dzikim: odważna wizja przyszłości lamparta arabskiego. Liczba lampartów arabskich od dawna spada i uważa się, że obecnie…

UDRĘKA PERFEKCJONISTY

Perfekcjoniści nieustannie walczą  Perfekcjonista ma tendencję definiować sukces jako 100 procent wykonania zamierzeń i planów. Wszystko, co jest poniżej, to…

CHORE JELITA A SEKS

Jak się kochać, gdy chore są jelita Choroby nieswoiste jelit sprawiają wiele problemów w życiu na każdym poziomie – także…

PANDEMIA A ALKOHOL

Pandemia. Czy w Polsce zmienił się model picia? Stres jest uważany za jeden z najsilniejszych wyzwalaczy picia alkoholu. Poniekąd alkohol…

CHRZEST MIESZKA I

Mieszko I przyjął chrzest? i co dalej? Zmiana religii całego państwa nie jest jednorazowym aktem, który można zamknąć w dacie…

FIBROMIALGIA

Co to jest i jak się ją diagnozuje? Tego schorzenia nie widać, a powoduje istotne cierpienie. Nie pokażą jej testy…

ZBADAJ SIŁĘ NIKOTYNOWEGO NAŁOGU

Światowa Organizacja Zdrowia klasyfikuje uzależnienie od nikotyny jako chorobę. Każdy palacz łatwo może sprawdzić, czy jest uzależniony od tego nałogu…

WYKĄPAĆ SIĘ W LESIE

Shinrin-yoku, czyli wykąp się lesie. Metoda opracowana w Japonii staje się coraz popularniejsza także w Polsce. Kąpiele leśne poprawiają odporność…

MONGOLIA CZĘŚĆ  2

Mariusz Reweda Część 2 Szamanizm jest archaiczną religią wspólną dla wszystkich ludów Syberii i Mongolii. Jego podstawą jest przeświadczenie o…

PRZEWLEKŁY STAN ZAPALNY

Cichy i podstępny złodziej naszego zdrowia Większości z nas stan zapalny kojarzy się głównie z ostrym, lecz przejściowym i najczęściej…

Ćwiczenie nr 13

ROZPYCHANIE ŚCIAN Pozycja do wykonania ćwiczenia: stojąca.Ilość powtórzeń: 10.Do wykonania ćwiczenia potrzebujesz: framuga drzwi. Pozycja wyjściowa: Ćwiczenie: Obejrzyj wideo z…

PEDOFILIA TO NIE MARGINES

Pedofilia nie jest marginalnym zjawiskiem. A systemu leczenia pedofili brak. Wykorzystanie seksualne dziecka jest niewyobrażalną krzywdą i potrzebuje ono specjalistycznej…

ZABÓJCZY POLSKI SMOG

Polski smog różni się od smogu londyńskiego czy kalifornijskiego Polski smog – ze względu na warunki pogodowe, w których powstaje,…

DIETA DASH A CIŚNIENIE KRWI

Dieta DASH obniża ciśnienie krwi  To prawdziwa gwiazda wśród diet. Naukowcy udowodnili, że nie tylko skutecznie obniża ciśnienie tętnicze, ale…

WARZYWA Z GRILLA

Grillowane warzywa ? sezon w pełni. Sezon urlopowy w pełni. Wyjazdy bliższe i dalsze. Okazje do spotkań z rodziną i…

CITROËN & CHOPIN

Premiera teledysku Citroën & Chopin: Voyage. Fortepian nad polskim morzem. Co łączy postacie Fryderyka Chopina i Andre Citroëna? Obaj byli…

NIE PRZETRZYMUJ BÓLU

Wytrzymywanie bólu to bardzo zły pomysł. Ból to sygnał. Ból należy leczyć, ale mądrze. Dowiedz się, czym grozi nieprawidłowe leczenie…

25 LAT MACIEJA ZIENIA

Maciej Zień świętuje 25-lecie swojej marki kolekcją „Black and White Symphony”. We wnętrzach Teatru Wielkiego Opery Narodowej odbyła się prezentacja…

DIOR – CRUISE 2023

Nowa podróż Diora z Marią Grazią Chiuri. Dior Cruise 2023. W przypadku kampanii Dior Cruise 2023 Maria Grazia Chiuri jako…

WSZYSCY ODCZUWAMY TAK SAMO?

Dylematy wagonika rozwiązywane podobnie w różnych częściach świata. Ludzie z kultur Wschodu, Zachodu i Południa nie różnią się za bardzo…

NOWY SEZON NA SŁUŻEWCU

?Bomba w górę!? ? w niedzielę rusza kolejny sezon wyścigów konnych na Służewcu. Aż 68 koni startujących w ośmiu gonitwach,…

UBÓSTWO NIEJEDNO MA IMIĘ

Czym jest feminizacja ubóstwa i jak z nią walczyć Ubóstwo to zjawisko, które ma różne oblicza, i w bardzo różny…

DOSTAŁEŚ PREZENT – ZAPŁAĆ!

Zasady opodatkowania prezentów świątecznych. Pracodawcy wręczający świąteczne prezenty pracownikom muszą brać pod uwagę ewentualne skutki podatkowe. Jak wyjaśniają rozmówcy serwisu…

GEN CZERWONYCH PIÓR

Naukowcy odnaleźli geny odpowiedzialne za czerwone ubarwienie piór ptaków. Dwa geny odpowiadają za przetwarzanie barwników karotenoidowych w organizmach ptaków i…

Ćwiczenie nr 4

MARSZ NA SIEDZĄCO Pozycja do wykonania ćwiczenia: siedząca.Ilość powtórzeń: 20.Do wykonania ćwiczenia potrzebujesz: stabilne miejsce do siedzenia np. krzesło, kanapa,…

DEKAMERON – ZAZDROŚĆ

DZIEŃ CZWARTY Opowieść III Pisownia oryginalna z 1930 roku Trzej młodzieńcy, miłujący trzy siostry, uciekają pospołu z niemi na wyspę…

SAMOBÓJSTWA PO 60-TCE

Ukryty problem. Pod względem zachowań samobójczych osoby starsze bardzo różnią się od osób w młodym wieku. Młodzi bowiem zwykle popełniają…


[CP_CALCULATED_FIELDS id=”7″]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

error

Jeżeli artykuł Ci się podoba, to prosimy udostępnij go innym. :)

Skip to content